BUSINESS AS USUAL IS NIET MEER (mijn tweede keus)
Of
GNOTHI SEAUTON
week 41 - Het Financieele Dagblad
Deze woorden (Ken u zelf) stonden boven de ingang van de Apollo Tempel in Delphi, waar zich in de Griekse Oudheid het Orakel bevond. Ruim twee duizend jaar geleden kwamen de Grieken naar het Orakel om raad te vragen. Het grappige is dat iedereen die het Orakel betrad deze tekst las, vaak zonder bewust te beseffen dat het verwees naar een diepe waarheid. Wat die woorden impliceren is dat voordat je een andere vraag stelt, je eerst de meest fundamentele vraag moet stellen: wie ben ik? of misschien wel wie ben ik in de wereld?. Jaren later zei Mahatma Gandhi: “Wees zelf de verandering die je graag wilt zien in de wereld”.
Nu de wereld op z’n kop staat, we dagelijks worden geconfronteerd met een nieuwe crisis en bijna alle zekerheden niet meer bestaan, creëert dat bij vele van ons de ruimte om te heroverwegen. Want een meetbaar feit is inmiddels dat de wereld ten onder zal gaan als we "Business as Usual" voortzetten. Het gevaar van doorgaan met "Business as Usual" speelt niet alleen bij bedrijven maar ook overheden, NGO’s en de consumenten. Iedereen moeten heroverwegen.
Wij hebben dat in 2002 als oprichters van Tendris Holding, een initiëringmaatschappij voor duurzame bedrijven, destijds ook gedaan. We hebben geconstateerd dat onze wereld er heel slecht aan toe is. En als je misschien wel met een bijna kinderlijke naïeve blik naar de geschiedenis van de afgelopen eeuwen kijkt, moet je constateren dat we iets heel onlogisch aan het doen zijn. Onze efficiënte markteconomie is de economie van de verspilling. In onze groeiende welvaart zijn we naast de producent van deze producten ook de grootste afval producent geworden, met alleen al in Nederland meer dan 500 kilo afval per persoon per jaar. Ons banksysteem is weggegleden van de core business en verworden tot een roulettesysteem gebaseerd op winners en verliezers door het heen en weer schuiven van geld. Een groot deel van de bevolking overlijdt aan de gevolgen van overgewicht terwijl 30.000 kinderen per dag overlijden aan een tekort aan voedsel en schoon water. Slecht 1% van energie gaat op aan verlichting, terwijl 99% verspild wordt aan warmte. We denken dat we het steeds beter krijgen ten koste van een ander terwijl we het juist beter krijgen dankzij anderen. Uit angst voor verandering en onzekerheid worden bij multinationals echte innovaties tegengehouden. Het gevolg is een tekort aan alles. Hulpbronnen, energie, bouwmaterialen, voedsel, schoon water en dit terwijl de wereldbevolking de komende twee decennia met 3 miljard zal groeien.
Nu ben ik er inmiddels van overtuigd dat het anders kan en dat deze gekte kan worden gestopt. Sterker nog, wij hebben inmiddels de voorbeelden gedemonstreerd hoe wij met een paar mensen vanuit ons “Madurodam bedrijfje“ het begin van een positieve verschil in de wereld kunnen maken.
Een van de succesfactoren van onze ondernemingen is het belonen van duurzaam gedrag. Alsof je plotseling moet ophouden met genieten wanneer je bezig bent met een betere duurzame wereld. Ons economisch denken kent helaas de weeffout dat de schaarste – nota bene de kern van onze economie – van energie en natuurlijke hulpbronnen, niet meewegen in economische doelstellingen. Dat lijkt inmiddels een doodzonde! Als je het woord zonde letterlijk vertaalt uit het Grieks betekent het ‘doelloos’ of wel ‘het missen van het doel’. En je zou het vrij kunnen vertalen in het menselijk bestaan mist zijn doel.
Als we er nu eens vanuit gaan dat we dit kunnen doorbreken door het inzicht dat een duurzame wereld zowel sociaal, technisch als economisch haalbaar is met veel prettige bijeffecten. Dan ben ik ervan overtuigd dat we aan de vooravond staan van een revolutie die meer impact zal hebben dan destijds de ontdekking dat de aarde rond is.
Ruud Koornstra is duurzaam ondernemer bij Tendris.
ruud@fd.nl
