Sociaal ondernemen
29-04-2009 Het Financieele Dagblad
Al meer dan drie jaar zit ik in het curatorium van de Leerstoel Social Venturing & Entrepreneurship aan de Universiteit Nyenrode. Onder de bezielende leiding van Professor dr. Ir. Gert van Dijk wordt er wetenschap gemaakt van het fenomeen waaraan de laatste jaren veel verschillende benamingen zijn gegeven maar waar steeds meer ondernemers zich in herkennen: Duurzaam ondernemen, PPP, MVO, groen of verantwoord ondernemen. Van Dijk noemt het: Social Venturing. Als gesjeesd pedagoog geef ik toe dat ik best trots ben om als ervaringsdeskundige op het gebied van het nieuwe ondernemen af en toe een gastcollege te geven aan deze Business School. Het geeft mij een enorme voldoening als je jonge mensen in een korte tijd weet te inspireren met een nieuwe dimensie in de commerciële economie. Ik had me een paar jaar geleden niet kunnen voorstellen dat ik wetenschap in mijn werk zo belangrijk zou vinden. Niet alleen voor het doorgeven van kennis aan jongere generaties maar ook als toetsingmechanisme voor onze eigen zakelijke innovaties en ervaringen.
De spaarzame momenten dat ik met van Dijk en zijn promovendus Henk Kievit over mijn dagelijks werk op een wetenschappelijk manier kan filosoferen geven mij altijd energie en nieuwe inzichten en in alle bescheidenheid denk ik dat zij dat ook hebben. Graag deel ik in zeer beknopte vorm een conclusie van twee wetenschappers over mijn dagelijks werk. Dat ondernemers en ondernemend gedrag van grote betekenis is voor onze samenleving is alom geaccepteerd. Een belangrijk kenmerk van dat ondernemerschap is dat men waarde toevoegt en vernieuwt. Als je tot structurele verbeteringen wilt komen, zul je lef moeten tonen om bestaande spelregels en ordes ter discussie te stellen.
Opmerkelijk is dat de verdiensten van het ondernemerschap al sinds jaren direct worden gekoppeld aan individuele eigenbelang. Gebieden als ouderenzorg, onderwijs, gezondheidszorg, armoedebestrijding, milieu enz. waren voorbehouden aan de overheid. De laatste jaren líjkt daar verandering in te komen. De overheid zegt ook in deze sectoren 'marktwerking' na te streven. Meestal stelt de overheid daarbij zó veel randvoorwaarden dat voor werkelijk ondernemerschap in de zin van vernieuwing geen ruimte is. Die randvoorwaarden worden bepaald door politici die - per definitie - geen ondernemers zijn. Het heeft er alle schijn van dat die politici helemaal geen vertrouwen hebben in ondernemerschap. Als je marktwerking echt wilt moet je beginnen ondernemers te stimuleren. Wie durft die initiatieven te ontplooien en welke faciliterende rol van de overheid past daar bij? Daarom is de praktijk van ‘social venturing’ belangrijk.
Het initiatief van een aantal ondernemers om hardnekkige maatschappelijke problemen aan te pakken die buiten het bestek van 'de markt' vallen. Overheid noch filantropie vinden daar klaarblijkelijk een effectieve oplossing voor. Professor van Dijk stelt dat: als we de waarde van ondernemerschap zo hoog inschatten ¬ en dat doen we ¬dan denkt hij dat er ruimte geboden moet worden aan ondernemers die hun visie, lef, vernieuwingsdrang en kapitaal willen inzetten voor maatschappelijke doeleinden.
Ruud Koornstra is duurzaam ondernemer bij Tendris.
ruud@fd.nl
