Mensenwerk
06-05-2009 Het Financieele Dagblad
Het succes van een bedrijf hangt voornamelijk af van de mensen die er werken. Een bedrijf zonder mensen is zielloos en gedoemd voor de ondergang. Het zal ook nooit lukken om het succes van een bedrijf te automatiseren. Natuurlijk helpt het wel als je de randvoorwaarden goed geregeld hebt maar de menselijke factor maakt uiteindelijk het verschil. Controlfreaks worden onrustig bij dit idee want dan moet je vertrouwen op ‘je mensen’. Dat is dan ook meteen een van de belangrijkste scales van een ondernemer: het samen kunnen stellen van een goed team. Opleiding, CV, afkomst, ervaring, reputatie leggen het bij mij in de praktijk steeds vaker af tegen ‘de eerste indruk’. Steeds vaker durf ik daarop te vertrouwen en wordt vooral de laatste jaren snoeihard afgestraft als ik dat signaal negeer en me laat verleiden door de andere parameters.
In de zoektocht naar mensen die passen bij de job en de juiste teamsamenstelling verlang ik regelmatig naar een opleiding waar mensen dat leren wat een bedrijf nodig heeft. Een vlekkeloze omschrijving daarvan kan ik niet geven maar woorden als passie, verantwoordelijkheid, ethiek en scheppend zouden erin voorkomen. Hoewel onderwijsvernieuwing al jaren op de politieke agenda staat lijkt het wel of het onderwijs steeds verder afdrijft van hetgeen ik als ondernemer zou willen. Geen robots maar zelf denkende mensen met een ‘gevoel’ voor de ‘gehele zaak’.
In mijn zoektocht naar een andere benadering van het onderwijs ontdekte ik een paar jaar geleden een school met een ‘nieuwe’ aanpak. De Sudbury Valley School in de VS is in de afgelopen vijfenveertig jaar in mijn ogen een van de best bewaarde geheimen binnen het onderwijs. De meeste studenten in pedagogiek, waar ik ruim drie jaar bij gehoord heb, hebben nog nooit van dit onderwijs gehoord. Hoogleraren in de onderwijskunde negeren het omdat ze het niet kunnen opnemen binnen het kader van hun educatieve gedachte en omdat radicale verandering ook voor hen erg eng is. Het onderwijsmodel is geen variant van het standaard onderwijs en zeker niet elitair. Het is iets heel anders. Je moet uitgaan van de gedachte: Volwassenen hebben geen controle over de ontwikkeling van kinderen; kinderen ontwikkelen zichzelf. Ze bewijzen al jaren dat gemiddelde leerlingen het curriculum van twaalf jaar onderwijs op VWO niveau in twee jaar kunnen doorlopen waardoor ze nog tien jaar de tijd hebt om andere dingen te leren. Dat geheim wordt langzaam bekend, grotendeels verspreid door oud-studenten die onder andere veel succes hebben in het bedrijfsleven.
Ik voorspel dat binnen tien jaar dit andere model de standaard voor het nieuwe onderwijs gaat worden. Iedereen zal zich dan afvragen waarom het zo lang moest duren voordat de wereld een eenvoudig en vanzelfsprekend idee zou begrijpen als die waarop deze school is gegrond: Mensen, dus ook kinderen ontwikkelen zichzelf; we hoeven dit niet voor ze te doen. Je moet alleen de voorwaarden scheppen, op school en op het werk.
Ruud Koornstra is duurzaam ondernemer bij Tendris.
ruud@fd.nl
