Smerige zaakjes
week 29 / 15-07-2009 Het Financieele Dagblad
Al sinds jaar en dag zijn wij in Nederland opgevoed met het scheiden van afval. Glas, papier, textiel, plastic en organisch afval verlaten bij de meesten van ons gescheiden het huis. Hoewel we ons af en toe vergissen of niet helemaal op de hoogte zijn dat bijvoorbeeld een spaarlamp kwik bevat en bij het chemisch afval hoort, zijn wij misschien op het gebied van afvalscheiding wel de braafste burgers ter wereld.
De afgelopen jaren hebben bedrijven in de recyclingbranche veel geïnvesteerd in nieuwe installaties en technieken. Door jarenlang goed en consequent overheidsbeleid wordt er steeds minder afval gestort en steeds meer gerecycled. Mede hierdoor loopt de Nederlandse recyclingindustrie voorop in de wereld. Hoewel enkele jaren geleden William McDonough en Michael Braungart het begrip ‘Cradle to Cradle’ in hun boek ‘Cradle to Cradle: Remaking the Way We Make Things’ introduceerde, was Nederland al eerder tot dezelfde conclusie gekomen dat afval niet bestaat. De centrale gedachte van de Cradle to Cradle filosofie, is dat alle gebruikte materialen na hun leven in het ene product, nuttig kunnen worden ingezet in een ander product. Een nieuwe duurzame leer die inmiddels wereldwijd veel steun en waardering krijgt. Het motto daarbij is probeer goed te zijn in plaats van minder slecht! De recycling van grof huishoudelijk afval en bedrijfs-, bouw- en sloopafval in Nederland staat vandaag echter ernstig onder druk. Doordat er te weinig restafval voor verbrandingsinstallaties is, wordt steeds meer recyclebaar afval verbrand.
Een paar weken geleden was er een uitzending van Zembla over afvalverbranders. Tot mijn stomme verbazing hoorde ik dat er in Harlingen en in Delfzijl twee nieuwe afvalverbranders worden gebouwd. Ik was in de veronderstelling dat we eerder overcapaciteit hebben in Nederland dan een tekort aan ovens. Ook is het verbranden van ‘afval’ een uitermate verspillende vorm van verwerking. Zeker als je bedenkt dat de overheid momenteel actief bezig is met campagnes voor het gescheiden inzamelen van afval met name plastic. Een ander opvallend punt was dat bestuurders uit het doorgaans zo verstandige en groene Friesland zich in de uitzending van Zembla, laat ik zeggen nogal ‘onhandig’ opstelde in deze kwestie.
Twijfels over het nut van een verbrandingsoven, angsten voor de volksgezondheid in Harlingen, te lage schoorsteen, verkeerde filters en het ouderwetse niet duurzame effect van een verbrandingsoven in het algemeen werden op een ongenuanceerde manier door de bestuurders gebagatelliseerd. Het schokkende optreden van de wethouder en de gedeputeerde sterkte mij in het idee dat er meer aan de hand was. De procedure was volgens de regels verlopen en wettelijk lijkt de bouw van de oven niet meer te kunnen worden tegengehouden, sterker nog hij was inmiddels in volle gang. Misschien hebben we hier dus eerder te maken met machteloze dan incompetente bestuurders. Daarom roep ik de Raad van Harlingen en de Provinciale Staten van Friesland op om haar verantwoordelijkheid te nemen. Grijp in en kies voor de juiste oplossing en niet voor de juiste procedure!
Ruud Koornstra is duurzaam ondernemer bij Tendris.
ruud@fd.nl
