Op de lange baan
22-07-2009 Het Financieele Dagblad
Vorige maand ging een van de oudste vliegvelden van Nederland in Soesterberg na 96 jaar definitief dicht om plaats te maken voor natuur, recreëren, zweefvliegen en wonen. De luchtvaart is enorm gegroeid en zeker nu de vakanties weer zijn begonnen is vandaag vooral Schiphol het epicentrum van vakantiedrukte geworden. De sfeer van verre reizen, de dynamiek van de luchtvaartindustrie, de rijke Nederlandse historie als luchtvaartpionier, vreugde en verdriet komen onder de bezielende leiding van haar nieuwe directeur Jos Nijhuis allemaal samen op Schiphol. Vanaf aanstaande maandag presenteert ook Harm Edens de hele maand een dagelijks prime time programma ‘On Air’ vanaf Schiphol die de wonderlijke sfeer en hectiek op ons nationale vliegveld zal onderstrepen. Hoewel ik als helikopterpiloot kan uitleggen en uitrekenen waarom het allemaal technisch mogelijk is, blijft mijn fascinatie en verwondering altijd groot als je daar de enorme vliegtuigen met een sierlijke souplesse ziet komen en gaan.
Ik denk dat de gebroeders Wright zich bij de eerste gemotoriseerde vlucht ter wereld in 1904 niet hadden kunnen indenken dat hun eerste stap toen zo’n invloed zou hebben op onze huidige maatschappij. Met een zelfgebouwde constructie en een 8 pk verbrandingsmotortje werd er minder dan een mijl afgelegd. Ondanks het ‘houtje touwtje’ ontwerp van de broertjes is de impact van hun pionierswerk voor de wereld vandaag groter dan de landing op de maan. Het ging namelijk heel snel met de ontwikkeling in de luchtvaart, nog geen 10 jaar na de eerste ‘vlucht’ vlogen er al 300 vliegtuigen in de eerste wereldoorlog. Van de eerste geslaagde proef naar een heuse industrie in zo’n korte tijd, daar zouden we nu meer dan 100 jaar later een voorbeeld aan moeten nemen. Want inmiddels is er bijna op hetzelfde moment dat vliegbasis Soesterberg haar hekken sloot wederom een doorbraak in de luchtvaart. In juni van dit jaar maakte het zonnevliegtuig The Solar Impulse haar eerste openbare verschijning in Zwitserland en aan het eind van de zomer zal het toestel haar eerste testvlucht maken. Het éénmansvliegtuig weegt slechts 1600 kilo en is voorzien van 11.628 zonnecellen en een 6 kiloWatt elektromotor.
De planning is dat in 2011 het tweede zonnevliegtuig het lab uit moet rollen. Daarmee willen de ontwerpers een vlucht rond de wereld maken. Hoewel het zonnevliegtuig nog niet de toekomst van de luchtvaart belichaamt, hopen de ontwerpers wel de basis te leggen voor elektrische luchtvaart. Vliegen op zonne-energie klinkt logisch. Boven de wolken schijnt immers altijd de zon en elektromotoren zijn veel efficiënter dan verbrandingsmotoren. Toch is elektrisch vliegen net als elektrisch rijden door de jaren heen nooit echt van de grond gekomen. Het lijkt wel of er een grens is bereikt aan de invloed die echte vaak duurzame innovaties mogen hebben in de maatschappij. Wordt die te groot, dan grijpt een onzichtbare hand naar de noodrem en wordt alles op de spreekwoordelijke ‘lange baan’ geschoven.
Ruud Koornstra is duurzaam ondernemer bij Tendris.
ruud@fd.nl
